Gouden tips:  Algemeen

Over aanpak van zwerfafval is al veel kennis opgedaan. We hebben de ervaring van velen verzameld en samengevat in deze Gouden Tips. Zo heb je (per aandachtsgebied) in een oogopslag de belangrijkste best practices op een rij.

1 Schoon houdt Schoon

In een schone omgeving gedragen mensen zich schoner. Mensen kopiëren elkaars gedrag. Het is daarom belangrijk om tijdig schoon te maken. Als de omgeving een kritische vervuilingsgraad voorbij is, gaan steeds meer mensen vervuilen. Dan heb je dubbel zoveel werk.

In de documentatie vind je informatie over de werking van vervuilingssnelheid en hoe je hierop kunt sturen. De meest relevante documenten zijn:

Meten van, en sturen op vervuilingssnelheid zwerfafval

Toon alle documenten

2 Communiceer via voorzieningen

Gebruik afvalbakken, reinigers, machines en andere apparaten ook als communicatiemiddel. Communicatie via afvalbakken en dergelijke blijft namelijk beter hangen. Communicatie via voorzieningen werkt vooral omdat je dan communiceert op het moment van handelen. Bovendien bevestig je goed gedrag. Zo beïnvloed je mensen min of meer onbewust om de voorzieningen te gebruiken.

In de documentatie vind je voorbeelden van effectieve communicatie via voorzieningen. De meest relevante documenten zijn:

Interventierapport Bijplaatsingsgedrag Schone aanlooproutes voor Mysteryland

Toon alle documenten

3 Verplaats je in de gebruiker

Afvalbakken die op logische plekken staan, worden beter gebruikt. Probeer je daarom bij de plaatsing van voorzieningen zoveel mogelijk in te leven in de gebruiker. Op overgangsmomenten willen mensen bijvoorbeeld vaak van hun afval af en op hangplekken laat men makkelijk iets staan en loopt men veel minder makkelijk naar een afvalbak. Houd rekening met dit soort zaken, dan worden afvalvoorzieningen optimaal benut. Zeker als je ook zorgt dat ze goed zichtbaar, makkelijk toegankelijk en te gebruiken zijn en regelmatig worden geleegd.

In de documentatie zie je hoe je dit aanpakt. De meest relevante documenten zijn:

Leidraad Afvalbakken in de openbare ruimte Oorzakenonderzoek zwerfafval

Toon alle documenten

4 Laat zien dat je schoonmaakt

Mensen gooien minder afval op straat als ze zien dat er actief wordt schoongemaakt. Door te laten zien dat er aandacht en zorg wordt besteed aan de openbare ruimte, wordt gecommuniceerd dat schoon de norm is. Dat krijgt extra kracht door communicatieve reinigers die de schoonboodschap ook nog eens via kleding en woord uitdragen. Dit geldt ook voor burgers, bedrijven en organisaties die helpen schoonhouden. En als er voor straf wordt schoongemaakt, laat dat dan niet zien.

In de documentatie lees je meer over de werking hiervan. De meest relevante documenten zijn:

Zichtbaar reinigen en beleving Zichtbaar reinigen in Nederland

Toon alle documenten

5 Reinig resultaatgericht

Ruim op waar de situatie afwijkt van het gewenste beeld. Laat de vervuilingssnelheid bepalen waar en hoe vaak wordt schoongemaakt en niet een vaste tijd of route. Zo reinig je het effectiefst en bespaar je tijd en kosten! Met resultaatgericht reinigen kun je beter stimuleren dat je informatie van de reinigers terugkrijgt over waar het snel vervuilt en waar moet worden ingegrepen. Resultaat- of beeldgericht reinigen vergt een goede monitoring, voorafgaand aan de werkzaamheden.

In de documentatie lees je hoe resultaatgericht reinigen werkt. Zie ook de andere tips over dit onderwerp. Het meest relevante document is:

Handreiking resultaatgericht reinigen

Toon alle documenten

6 Speel in op automatismen

Vaak doen mensen dingen (deels) onbewust. Maak daar gebruik van. Speel in op hun automatismen en onbewust gedrag. Mensen zijn bijvoorbeeld erg gevoelig voor het gedrag van anderen. Als je laat zien dat 'normale' mensen hun rommel opruimen en zo nu en dan zelfs iets van een ander opruimen en dat slechts een uitzonderlijke proleet rommel maakt, heeft dat een positief effect op gedrag. Ook kun je gedrag veranderen door voorzieningen meer op te laten vallen. Door de afvalbak beter te laten zien, geef je mensen een extra stimulans om het afval op een goede manier weg te gooien.

In de documentatie lees je wat automatisch gedrag precies is en hoe je dit kan beïnvloeden. De meest relevante documenten zijn:

Voorbij Bijplaatsingen Zwerfafval: Met automatisch gemak gooi je het in de afvalbak

Toon alle documenten

7 Voorkom anonieme plekken en toon betrokkenheid

Mensen gooien veel minder snel afval op straat als ze betrokkenheid met de omgeving ervaren. Deze betrokkenheid kan op twee verschillende manieren voorkomen. Aan de ene kant kan de persoon zélf betrokken zijn bij de plek, maar ook kunnen er signalen in de omgeving zijn dat anderen betrokken zijn. Beide vormen zullen een positief effect hebben op gedrag. Voorkom daarom ‘anonieme’ plekken, zoals stille hoekjes, afgelegen plekken en ruimtes waar niemand om lijkt te geven.

In de documentatie lees je hoe je deze plekken kan voorkomen. Het meest relevante document is:

The spreading of disorder

Toon alle documenten

Nieuwe Gouden Tips: Gedragsbeïnvloeding

Gedragsbeïnvloeding is heel actueel en wordt door diverse partijen ingezet in de strijd tegen zwerfafval. Op basis van onze kennis en ervaring hebben we daarom Gouden Tips Gedragsbeïnvloeding geschreven.
Direct aan de slag? Lees dan ook ons Stappenplan voor gedragsverandering.

Vernieuwde Gouden Tips: Winkelgebieden

Er komt steeds meer kennis bij over hoe we zwerfafval het beste kunnen aanpakken. Deze nieuwe kennis verwerking wij in de Gouden Tips.
Daarom zijn de Gouden Tips Winkelgebieden recent helemaal vernieuwd!
Meer tips voor winkelgebieden? Raadpleeg dan de Tips voor schone winkelgebieden.

 

Gouden Tips in de maak: Bijplaatsingen

Er zijn al heel veel Gouden Tips, maar er komen er nog meer bij!
Momenteel wordt hard gewerkt aan Gouden Tips Bijplaatsingen, om ook voor dit probleem enkele handige tips en handvatten te kunnen bieden.
Kun je hier niet op wachten? Lees dan alvast onze Handreiking voorkomen bijplaatsingen.